Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, hükümetin seçim takvimi işlediği zaman mali disiplinde gevşeme olacağına ilişkin kaygıların yersiz olduğunu, bu sene için öngördükleri hedefleri tutturacaklarını söyledi.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde (KKTC) Türkiye Ekonomi Kurumu tarafından düzenlenen konferansta Milliyetin sorularını yanıtlayan Şimşek, Ülke seçim atmosferine girince bir gevşeme öngörülür. Biz bu sene hedeflerimizi tutturacağız. Orta Vadeli Program yaptık, o zaman biz seçimleri dikkate almadık. 2011 yılına ilişkin bütçe çerçevesi muhtemelen eylül ayı ortası, en geç ekim ayı ortasında kamuoyuyla paylaşılacak. Hükümetimizin mali disiplini elden bırakmayacağını göreceksiniz dedi.
Şimşek, temmuz, ağustos ve eylül aylarına ilişkin bütçe gerçekleşmelerinin de en geç eylül sonu, ekim başında açıklanacağını belirtti.
Merkez dikkat çekmişti
Merkez Bankası, önceki gün yayımlanan son Para Politikası Kurulu (PPK) özetlerinde, mali kuralın yasalaşmasındaki gecikme nedeniyle güncel maliye politikası uygulamalarının önemini artırdığını ifade etmişti.
Piyasa oyuncuları bunu bütçe gerçekleşmelerinin açıklanmasının öneminin iyice kritik hale geldiği şeklinde yorumlamıştı.
Şimşek, kredi derecelendirme kuruluşu Standard&Poorsun Türkiyenin mali disiplininde seçim döneminde gevşeme olabileceğine ilişkin raporuyla ilgili soruya, Varsayım şu: Mali kural olmadığı için hükümet seçim öncesi bol keseden harcayacak mantığıyla yaklaşmış. Oysa yılın ilk 7 ayında IMF yok, mali kural yok ama bütçe açığı önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 42ye yakın bir daralma göstermiş. Siz orta vadeli programa sadık kalacaksanız, mali disiplinde gevşeme olacağı kaygısının yersiz olduğu görülecektir. Bu sene biz hedeflerimizi tutturursak, nerede bir gevşeme söz konusu olabilir? dedi.
Şimşekten piyasaya mesaj:
- Mali disiplin gevşer endişesi yersiz.
- İlk yarıda büyüme yüzde 10 oldu, ikinci yarı yavaşlar.
- Yıl sonunda cari açığın GSYHye oranı yüzde 4-5 olur, bu finanse edilebilir.
- Temmuz-Ağustos bütçe gerçekleşmeleri eylül sonu, ekim başı açıklanır.
- 2011 bütçe çerçevesini en geç ekim ortasında açıklarız.
- Memur maaşlarına zam vergi geliri artışından karşılanır.
İkinci dip ihtimali zayıf
Ekonomi çevrelerinin ve piyasaların hararetle yanıtını aradığı Küresel ekonomide ikinci bir dip yaşanacak mı? sorusuna ekonomistler şimdilik ağırlıklı olarak olumsuz yanıt veriyor.
Türkiye ve dünyadan birçok ekonomisti bir araya getiren ve Türkiye Ekonomi Kurumunun (TEK) bu yıl KKTCde düzenlediği 2. Uluslararası Ekonomi Konferansında konu çeşitli yönleriyle masaya yatırıldı. Maliye Bakanı Mehmet Şimşekin de katıldığı toplantıda ekonomist ve siyasetçilerin büyük kısmı bu soruya olumsuz yanıt veriyor.
Bunalım Sonrasında Küresel Ekonomi: Zorluklar ve Fırsatlar başlığıyla düzenlenen toplantının açılışında konuşan Bakan Şimşek Türkiye ekonomisinin, küresel krizden hızlı bir şekilde çıktığını ve küresel ekonomiden olumlu anlamda ayrışarak istihdam yaratır hale geldiğini söyledi. Konuşmasını İngilizce yapan Şimşek, Türkiyenin, mevcut küresel koşullarda, diğer ülkelerin aksine, kamu borç stoğunun gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYH) oranı itibariyle azalan nadir ülkelerden biri olacağını da söyledi.
Katılımcıya gitme telkini
Türkiyenin krize dayanıklı olmasında, güçlü bankacılık sektörü ile sağlıklı hanehalkı mali pozisyonunun önemli faktörler olduğunu kaydeden Şimşek, Türkiyenin krizde kredi notu iki kademe birden artan tek ülke olduğunun da altını çizdi. Türkiyenin bütçe açığının azalma trendinde olduğunu da vurgulayan Bakan Şimşek, Türkiyenin bu yıl güçlü bir büyüme sağlayacağını, piyasa beklentilerinin de bu yönde olduğunu kaydetti.
Konferansı düzenleyen Türkiye Ekonomi Kurumu (TEK) Başkanı Prof. Ercan Uygur, dünya çapında birçok ekonomistin katıldığı etkinlik konusunda Kıbrıs Rum Kesimi ve bazı çevrelerin katılımcılara gitmemeleri için telkinde bulunduğunu söyledi. Uygur, Uluslararası kuruluşların başkanlığını yapan pek çok ünlü isim var. Bana toplantı açıklandıktan sonra bazı çevrelerden katılmamaları için ısrarlı telkinler geldiğini söylediler. Buna rağmen ABD Merkez Bankası FED dahil pek çok önemli kurumdan katılımcı burada dedi.
Toplantıda söz alan ekonomistlerin büyük kısmı ikinci dip riskinin piyasaların korktuğu kadar büyük olmadığını belirtti. Columbia Üniversitesi Ekonomi Profesörü Guillermo Calvo, piyasa oyuncularının ihtiyaç halinde yeterli likidite olduğunu düşünmesinin çok önemli olduğunu, bu sağlanırsa ikinci bir durgunluk yaşanmayacağını söyledi.
Korkmazın ayrılması kayıp
Bakan Şimşek, Yatırım Kalkınma Ajansına başkanlık eden Alpaslan Korkmazın görevden ayrılmasının yabancı yatırım çekme sürecini nasıl etkileyeceğine ilişkin bir soruya ise şu yanıtı verdi: Alpaslan Bey benim çok takdir ettiğim, gerçekten çok çalışkan, çok başarılı bir arkadaşımız. Muazzam pozitif enerjisi olan bir arkadaşımız. Kendisinin şu veya bu nedenle ayrılıyor olması bir kayıp. Burada aslolan Mehmet Şimşek veya Alpaslan değildir, esas olan kuruluşlardır. Yapının iyi kurulmasını ve o tanıtımın devam etmesini istiyoruz.
İlk yarıda büyüme % 10, yılın kalanında yavaşlar
Şimşek, yılın ilk yarısında Türkiye ekonomisinin muhtemel büyümesinin yüzde 10 civarında olduğunu, yılın ikinci yarısında ise büyüme hızının dünyadaki gelişmelere bağlı olarak yavaşlayacağını öngördüklerini söyledi. Türkiyenin cari açığındaki hızlı artışın özel tüketim ve yatırımlardaki canlanmadan kaynaklandığını belirten Şimşek, Dünya ekonomisindeki yavaşlama emtia fiyatlarını aşağı çekecek, Türkiyedeki yavaşlama yatırımların hızını biraz kesecek ve cari açığın gayri safi yurtiçi hasılaya oranı muhtemelen yıl sonunda yüzde 4-5 seviyesinde gerçekleşecek. Tabii bu nispeten yüksek bir rakam. Bizim görebildiğimiz kadarıyla cari açık bu aşamada finanse edilebilir boyutta. Ama tabii bu bir sorun olmadığı anlamına gelmiyor dedi.
Şimşek, orta ve uzun vadede cari açığı aşağı çekmek için dış ticaret açığı yüksek sektörlere teşvik verdiklerini, Ar-Ge yasasıyla katma değeri yüksek üretimi desteklediklerini ve enerjide dışa bağımlılığı azaltacak adımlar attıklarını aktardı.
Memur zammı vergi gelirinden karşılanacak
Memurlarla toplu görüşmede 2011 için masaya gelen yüzde 4+4lük zammın bütçede nasıl karşılanacağına ilişkin soruya ise Şimşek, Onun etkisini telafi edecek kadar gelirlerde şu anda bir ilerleme var. Bu sene vergi gelirlerindeki artış hedeflere oranla yukarıda. Bahsettiğimiz artışları telafi edecek boyutta olmasını ümit ediyoruz. Hali hazırda vergi gelirleri yüzde 23 civarı yukarıda sözleriyle yanıtladı.
Dün Gelir İdaresinin yayımladığı vergi borçluları listesinde varlık barışında 5.2 milyar lira beyan eden, bu beyanı için tahakkuk eden 105 milyon lira vergiyi ödemeyen Ali Türkana ilişkin ise Şimşek, Beyan edip de getirmediyse bir ayrıcalık yok. Varlık barışında teşvik edilen, Gelin beyan edin, ileride denetime tabi tutulursanız, bir sapma çıkarsa siz bu haktan yararlanırsınız diyoruz. Şimdi demek ki bu haktan yararlanamayacak. Getirmezse İdare her zaman denetim yetkisine sahip diye konuştu…